Pijn.

We kennen inmiddels het begrip 'landschapspijn'. De pijn die je voelt wanneer je de teloorgang van het landschap aanschouwt. Groene raaigraswoestijnen zonder koeien, bloemen en insecten, geen weidevogel meer te horen en te zien, enorme industriële boerenbedrijven, rechtgetrokken wegen en sloten, geen greppel meer te bekennen. Door de ruilverkavelingen onherstelbaar verbeterde landschappen, hoorde ik laatst iemand zeggen!

Het woord 'landschapspijn' is bedacht door Theunis Piersma, hoogleraar trekvogelecologie. Jantien de Boer, redacteur en columnist van de Leeuwarder Courant, heeft er een boekje over geschreven: 'Landschapspijn', uitgegeven door Atlas Contact. Aan te bevelen voor iedereen die weigert zich neer te leggen bij het vernielen van het landschap dat ons allemaal toebehoort.

Het is dus mogelijk dat iets wat een mens normaal gesproken gelukkig en blij maakt zodanig is veranderd en/of aangetast dat het verdrietig en ongelukkig stemt.

Ik bedacht ineens een paar dagen geleden het woord 'vrijheidspijn'. Vrijheid! Juist in deze dagen, zo rond 5 mei, gonst dat woord rond. We moeten blij en dankbaar zijn voor onze destijds zo zwaar bevochten vrijheid. We kunnen gaan en staan waar we willen. Denken, zeggen, schrijven wat we willen. Wat we willen............... Maar die praktisch ongebreidelde vrijheid kan dus ook pijn veroorzaken evenals het verloren gegane landschap. Hans Teeuwen mag vrijelijk verhalen over seksuele contacten  met onze voormalige koningin over het toneel boeren. Theo Maassen kan zonder bezwaar een vrouwelijke collega-artieste tot op het bot beledigen. Geert Wilders presteert het zonder noemenswaardig overheidsingrijpen voor te stellen het aantal Marokkanen in ons land drastisch te verminderen. Triest recent dieptepunt is het seksistische gebazel op de sites van Geen Stijl en Dumpert. Veel vrouwen voelen zich online verkracht dan wel tot ordinair lustobject gedegradeerd. Gelukkig vormt nu een aantal bekende Nederlandse vrouwen een tegengeluid door in een manifest grote ondernemingen te bewegen hun advertentiebijdragen aan die groezelige clubjes in te trekken. Wat dan weer een aantal hypercorrecte journalisten brengt tot de beschuldiging dat dit een oneigenlijk middel zou zijn om het vrije woord te beteugelen.

Omgaan met landschap en vrijheid, het vraagt empathie en verantwoordelijkheidsbesef alsmede gevoel voor wat ethisch kan en niet kan. Zonder dat ontaardt de vrijheid in bandeloosheid en het landschap in troosteloosheid.