Vissen huilen niet.

In 2010 stuurde ik, toen nog als provinciaal bestuurslid van de Partij voor de Dieren, een brief naar de basisscholen in Fryslân. Hierin vroeg ik hen niet in te gaan op het aanbod van de Hengelsportfederatie Friesland om vislessen op scholen te geven.

Een gering aantal scholen was bereid te reageren. De meesten lieten niks van zich horen. De reacties varieerden van: “Waar bemoei je je mee?” tot “Wij vinden vislessen een goede zaak en we gaan er mee door”.

Een paar weken geleden zag ik een berichtje in Huis aan Huis Stellingwerf. Groep 8 van CBS Het Kompas had visles gekregen van Sportvisserij Nederland. Volgens juf Marit van der Veen was het een groot succes. Of in die les ook aandacht is besteed aan wat ‘sport’vissen voor de vis betekent weet ik niet, maar ik heb mijn twijfels.

Vissen zijn hoogontwikkelde gewervelde dieren. Ze kunnen lijden. Een vis ervaart pijn, angst en stress. Daar hoeft geen discussie meer over te bestaan. Ook de wereldberoemde Nederlandse wetenschapper Frans de Waal komt in zijn nieuwste boek ‘Mama’s Laatste Omhelzing’ tot de conclusie: [..]….op grond van deze en andere onderzoeken is het nu de algemeen heersende visie dat vissen inderdaad pijn voelen[..].

Het mag dan ook duidelijk zijn dat de haak door de bek van de vis erg pijnlijk voor het dier is, evenals het onthaken en wat daar op volgt.

En dat willen we kinderen leren? Dieren pijn doen? Voor de lol?

Lijden en dood horen bij het leven. Dat zal ook gelden voor vissen. Maar is het niet onze morele plicht geen onnodig leed te veroorzaken bij mens en dier? Zouden we onze kinderen niet moeten bijbrengen dat dieren geen speelgoed zijn, maar wezens met gevoel en emoties die grotendeels met die van ons overeenkomen? Vissen hebben geen stembanden, geen gelaatsuitdrukking waarmee ze hun angst, pijn en stress aan ons kenbaar kunnen maken.

Waarom doen we dit dieren toch aan? En waarom geven we kinderen het idee dat dieren er voor de mens zijn?

Vissen is niet stoer en heeft niets van doen met kinderen vertrouwd maken met de natuur. Integendeel, ze vervreemden er juist van. Ze krijgen een verkeerd beeld omdat we hen leren dat natuur een speelplaats is en dat we het recht hebben die te betreden en te benutten wanneer en hoe het ons uitkomt.

De titel van dit stukje heb ik ontleend aan een hoofdstuk uit het boek van Frans de Waal om aan te geven hoe machteloos het dier is tegen de mens die het door hem veroorzaakte leed ontkent of bagatelliseert.

Herman Gallé